Belasting en btw bij fondsenwerving door een vereniging of stichting

Je organiseert een inzamelingsactie, verkoopt loten, of verzamelt donaties voor een goed doel. Super! Maar houd je wel rekening met de fiscus?

Want ook als vereniging of stichting loop je risico op verrassingen bij de belastingdienst. Geen paniek — met de juiste kennis voorkom je problemen. Laten we het helder maken.

Wanneer is fondsenwerving belastingvrij?

Niet alles wat je als vereniging of stichting binnenhaalt, is automatisch belastingvrij.

De fiscus kijkt vooral naar wat je doet met het geld en hoe je het verwerft. Als je organisatie een algemeen nut beogende instelling (ANBI) is, heb je het al een stuk makkelijker. Dan mag je onder voorwaarden belastingvrij fondsenwerven.

Maar zelfs als ANBI geldt: activiteiten die lijken op een bedrijf, vallen onder de ondernemingsregeling. Dat betekent dat je daarover mogelijk vennootschapsbelasting moet betalen.

Denk aan het structureel verkopen van producten of diensten die nauwelijks te maken hebben met je statutaire doel.

Voorbeeld: Een dierenbeschermingsvereniging die eenmalig een benefietconcert organiseert? Vaak geen probleem. Maar als diezelfde vereniging elke week een koffiebar runt voor publiek, dan kijkt de fiscus kritischer.

BTW en fondsenwerving: wanneer moet je afdragen?

BTW is een ander verhaal. Zelfs als je geen winstoogmerk hebt, kun je btw-plichtig worden.

Veelvoorkomende situaties waarbij btw wel van toepassing is

• Verkoop van merchandise (t-shirts, mokken, kalenders) — tenzij het puur ter ondersteuning van je doel is en incidenteel gebeurt.
• Toegangsbewijzen voor evenementen — hier geldt een speciale regel: culturele evenementen zijn vrijgesteld, maar sportieve of recreatieve evenementen vaak niet.
• Sponsoring in ruil voor reclame — als een bedrijf betaalt in ruil voor zichtbaarheid, is er sprake van een prestatie tegen vergoeding.

De sleutelvraag: lever je iets ter vergoeding? Zo ja, en het valt niet onder een vrijstelling, dan moet je btw heffen. De btw-normtarieven gelven hier: 21% of 9%, afhankelijk van wat je aanbiedt. En let op: ook als je onder de kleineondernemersregeling (KOR) valt — met een omzet tot €20.000 per jaar — moet je je activiteiten wel goed administreren.

Donaties en giften: wat mag je wel en niet doen?

Donaties zijn meestal belastingvrij ontvangen, zeker als je ANBI-status hebt. Geef je iets terug aan de donor, dan wordt het lastiger.

Want dan is er sprake van een prestatie tegen vergoeding, en dat kan het fiscale verschil tussen giften en opbrengsten beïnvloeden. Regel van thumb: De waarde van wat je teruggeeft mag niet meer zijn dan 50% van de donatie, met een maximum van €150 per donor per jaal.

Wat als je loten of prijzen verkoopt?

Boven die grens verlies je mogelijk de ANBI-status of moet je zelf belasting betalen over de tegenprestatie. Loterijen en tombola's zijn een goudmijn voor fondsenwervers, maar ook hier gelden regels. Als je meer dan €4.450 per jaar ophaalt met loterijen, heb je een vergunning nodig van de Kansspelautoriteit. En de prijzen die je uitreikt?

Die zijn mogelijk belastbaar voor de ontvanger. Daarnaast: de opbrengst van een loterij is belastingvrij als het om een eenmalige of incidentele activiteit gaat en het doel volledig lijkt met je statutaire missie.

Maar structureel loten organiseren? Dan kijkt de fiscus of je eigenlijk een commerciële activiteit draaiende houdt.

Praktische tips om problemen te voorkomen

Voorkomen is beter genezen. Hier zijn een paar concrete stappen die je nu al kunt nemen:

1. Houd een helder onderscheid tussen je ideële activiteiten en eventuele commerciële nevenactiviteiten. Noteer dit in je jaarverslag.
2. Check je ANBI-status via de website van de Belastingdienst. Is die nog actief? Voldoe je nog aan alle voorwaarden?
3. Leg alles goed vast — facturen, overeenkomsten met sponsors, notulen van bestuursvergaderingen waarin fondsenwervingsactiviteiten worden goedgekeurd.
4. Raadpleeg een belastingadviseur als je twijfelt. Eenmalig advies kost weinig en kan je duizenden euro's besparen.

Samengevat: blijf alert, maar laat je niet afschrikken

Fondsenwerving hoeft geen nachtmerrie te zijn op belastinggebied. De basis is simpel: weet wat je doet, documenteer het goed, en vraag hulp als je twijfelt.

De fiscus is niet je vijand — maar je wel een eerlijke partner. En met de juiste aanpak kun je gericht en zorgeloos geld blijven ophalen voor een doel dat ertoe doet.